ဇင့်အောက်ဆိုဒ် တားဆီးကိရိယာ

ဇင့်အောက်ဆိုဒ် တားဆီးကိရိယာတစ်ခုဖြစ်သည်မိုးကြိုးတားဆီးကိရိယာကောင်းမွန်သောကာကွယ်မှုစွမ်းဆောင်ရည်နှင့်အတူ။

ထိုဇင့်အောက်ဆိုဒ် တားဆီးကိရိယာကမ္ဘာပေါ်တွင် အဆင့်မြင့်ဆုံး over-voltage protector ဖြစ်သည်။ ၎င်းမှာ azinc oxide ပါဝင်မှုကြောင့်ဖြစ်သည်။ဖမ်းဆီးသူcore resistor disco အနေနဲ့ ဒါက resistor disc ရဲ့ volt-ampere ဝိသေသလက္ခဏာတွေကို တိုးတက်စေပြီး over-voltage အခြေအနေတွေမှာ through-current စွမ်းရည်ကို တိုးမြှင့်ပေးကာ ရိုးရာ silicon carbide နဲ့ နှိုင်းယှဉ်ရင် သိသိသာသာ တိုးတက်မှုတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ဖမ်းဆီးသူများပုံမှန်လည်ပတ်မှုဗို့အားအောက်တွင်၊ arrester မှတစ်ဆင့်စီးဆင်းသောလျှပ်စီးကြောင်းသည်တစ်မိုက်ခရိုအမ်ပီယာဒီဂရီသာရှိသည်။ဖမ်းဆီးသူပျမ်းမျှဗို့အားအခြေအနေကို ကြုံတွေ့ရပါက၊ အလွန်ကောင်းမွန်သော non linear ဝိသေသလက္ခဏာများသည် arrester မှတစ်ဆင့် လျှပ်စီးကြောင်းကို အဆပေါင်းများစွာ တိုးစေမည်ဖြစ်သည်။ဖမ်းဆီးသူလျှပ်ကူးနိုင်သောအခြေအနေတွင် ရှိနေပြီး ဗို့အားလွန်ကဲသောစွမ်းအင်ကို မြေကြီးပေါ်သို့ ထုတ်လွှတ်မည်ဖြစ်ပြီး ထို့ကြောင့် ဓာတ်အားပို့လွှတ်ရေးပစ္စည်းများကို ဗို့အားလွန်ကဲမှု၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုများမှ ကာကွယ်ပေးမည်ဖြစ်သည်။

ဇင့်အောက်ဆိုဒ် တားဆီးပစ္စည်း၁၉၇၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် တီထွင်ခဲ့သော arrester အမျိုးအစားအသစ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး အဓိကအားဖြင့် zinc oxide varistor ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ varistor တစ်ခုစီတွင် ၎င်းကိုပြုလုပ်ချိန်မှစ၍ ၎င်း၏ switching voltage (varistor voltage ဟုခေါ်သည်) ရှိသည်။ ပုံမှန်အလုပ်လုပ်သော voltage (ဆိုလိုသည်မှာ varistor voltage ထက်နည်းသော) အောက်တွင် varistor တန်ဖိုးသည် အလွန်ကြီးမားပြီး insulation အခြေအနေနှင့် ညီမျှသည်။ သို့သော် impact voltage (varistor voltage ထက်များသော) အောက်တွင် varistor သည် နိမ့်သောတန်ဖိုးဖြင့် ပြိုကွဲသွားပြီး short-circuit အခြေအနေနှင့် ညီမျှသည်။ သို့သော် varistor ကိုထိမှန်ပြီးနောက် insulation အခြေအနေသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိနိုင်သည်။ varistor အထက်ရှိ voltage ကို ရုပ်သိမ်းလိုက်သောအခါ ၎င်းသည် high resistance အခြေအနေသို့ ပြန်သွားသည်။ ထို့ကြောင့် zinc oxide arrester ကို ဓာတ်အားလိုင်းပေါ်တွင် တပ်ဆင်ထားပါက မိုးကြိုးပစ်သောအခါ မိုးကြိုးလှိုင်း၏ မြင့်မားသော voltage သည် varistor ကို ပြိုကွဲစေပြီး မိုးကြိုးလျှပ်စီးကြောင်းသည် varistor မှတစ်ဆင့် မြေကြီးထဲသို့ စီးဆင်းသည်။ လျှပ်စစ်ပစ္စည်းများ၏ ဘေးကင်းရေးကို ကာကွယ်ရန်အတွက် ဓာတ်အားလိုင်းပေါ်ရှိ voltage ကို ဘေးကင်းသောအကွာအဝေးအတွင်း ထိန်းချုပ်နိုင်သည်။

ဇင့်အောက်ဆိုဒ် တားဆီးကိရိယာ၏ ဝိသေသလက္ခဏာခုနစ်ခု-

စီးဆင်းမှုစွမ်းရည်

၎င်းကို အဓိကအားဖြင့် မိုးကြိုးပစ်ခြင်း arrester တွင် ထင်ဟပ်နေသည်မှာ ထင်ဟပ်နေသည်။ လျှပ်စီးကြောင်းလွန်ကဲခြင်း၊ ပါဝါကြိမ်နှုန်း ယာယီလွန်ကဲခြင်းနှင့် လည်ပတ်မှုလွန်ကဲခြင်းတို့ကို စုပ်ယူနိုင်သည်။

အကာအကွယ်ပေးသော ဂုဏ်သတ္တိများ

ဇင့်အောက်ဆိုဒ် arrester ကို လျှပ်စစ်ပစ္စည်းများ၏ overvoltage ပျက်စီးမှုမှ ဓာတ်အားစနစ်ရှိ လျှပ်စစ်ပစ္စည်းအမျိုးမျိုးကို ကာကွယ်ရန်အသုံးပြုပြီး ကောင်းမွန်သော အကာအကွယ်စွမ်းဆောင်ရည်ရှိသည်။ ဇင့်အောက်ဆိုဒ် အဆို့ရှင်ပြား၏ အလွန်ကောင်းမွန်သော nonlinear voltammetry ဝိသေသလက္ခဏာများကြောင့် ပုံမှန်လည်ပတ်မှုဗို့အားအောက်တွင် လျှပ်စီးကြောင်း ရာဂဏန်းအနည်းငယ်သာ ဖြတ်သန်းနိုင်သောကြောင့် ကွာဟချက်မရှိသောဖွဲ့စည်းပုံကို ဒီဇိုင်းဆွဲရန်လွယ်ကူပြီး ကောင်းမွန်သော အကာအကွယ်စွမ်းဆောင်ရည်၊ ပေါ့ပါးမှုနှင့် အရွယ်အစားသေးငယ်မှုတို့၏ ဝိသေသလက္ခဏာများရှိသည်။ overvoltage ဝင်ရောက်လာသောအခါ၊ အဆို့ရှင်ပြားမှတစ်ဆင့် စီးဆင်းသော လျှပ်စီးကြောင်းသည် လျင်မြန်စွာတိုးလာပြီး overvoltage ၏ amplitude ကို ကန့်သတ်ပြီး overvoltage ၏ စွမ်းအင်ကို ထုတ်လွှတ်သည်။ ထို့နောက် ဇင့်အောက်ဆိုဒ် အဆို့ရှင်ပြားသည် မြင့်မားသောခုခံမှုအခြေအနေကို ပြန်လည်ရရှိစေပြီး ဓာတ်အားစနစ်ကို ပုံမှန်အတိုင်းလည်ပတ်စေသည်။

ချည်နှောင်မှုစွမ်းဆောင်ရည်

ကောင်းမွန်သော အိုမင်းရင့်ရော်မှုစွမ်းဆောင်ရည်ရှိသော မိုးကြိုးတားဆီးကိရိယာ အစိတ်အပိုင်းများ၊ အရည်အသွေးမြင့် ပေါင်းစပ်အလွှာဖြင့် လေလုံခြင်း၊ တံဆိပ်ခတ်ကွင်းဖိသိပ်မှုနှင့် ಲೇಪထားသော တံဆိပ်ခတ်ခြင်းနှင့် အခြားအစီအမံများကို ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ ကြွေအလွှာကို တံဆိပ်ခတ်ပစ္စည်းအဖြစ် အသုံးပြုခြင်းဖြင့် ယုံကြည်စိတ်ချရသော တံဆိပ်ခတ်မှုကို သေချာစေသောကြောင့် မိုးကြိုးတားဆီးကိရိယာ၏ စွမ်းဆောင်ရည်တည်ငြိမ်သည်။

စက်ပိုင်းဆိုင်ရာဂုဏ်သတ္တိများ

အောက်ပါအချက်သုံးချက်ကို အဓိကထား ထည့်သွင်းစဉ်းစားသည်- ခံနိုင်ရည်ရှိသော မြေငလျင်အား။

arrester ပေါ်တွင် အများဆုံးလေဖိအား;

arrester ၏အပေါ်ပိုင်းသည် ဝါယာကြိုး၏ ခွင့်ပြုနိုင်သော အများဆုံးတင်းအားကို ခံနိုင်ရည်ရှိသည်။

ညစ်ညမ်းမှု သန့်စင်ခြင်း ဂုဏ်သတ္တိ

ကွာဟချက်မရှိသော ဇင့်အောက်ဆိုဒ် တားဆီးကိရိယာသည် ညစ်ညမ်းမှုကို ခံနိုင်ရည်မြင့်မားသည်။

အမျိုးသားစံနှုန်းဖြင့် သတ်မှတ်ထားသော သီးခြား creepage အကွာအဝေးမှာ- Class II အလတ်စားညစ်ညမ်းသောဧရိယာ- သီးခြား creepage အကွာအဝေး 20mm/kV;

အမျိုးအစား III ပြင်းထန်သောညစ်ညမ်းမှုဧရိယာ- သတ်မှတ်ထားသော creepage အကွာအဝေး 25mm/kV;

အမျိုးအစား IV အလွန်ညစ်ညမ်းသောနေရာ- သတ်မှတ်ထားသော creepage အကွာအဝေး 31mm/ kV။

မြင့်မားသော လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှု ယုံကြည်စိတ်ချရမှု

ရေရှည်လည်ပတ်မှု၏ ယုံကြည်စိတ်ချရမှုသည် ထုတ်ကုန်များ၏ အရည်အသွေးနှင့် ထုတ်ကုန်များကို ကျိုးကြောင်းဆီလျော်စွာ ရွေးချယ်ခြင်းအပေါ် မူတည်ပါသည်။ ၎င်း၏ ထုတ်ကုန်အရည်အသွေးကို လွှမ်းမိုးမှုတွင် အဓိကအားဖြင့် အောက်ပါရှုထောင့်သုံးရပ်ရှိသည်- မိုးကြိုးတားဆီးကိရိယာ၏ အလုံးစုံဖွဲ့စည်းပုံ၏ ကျိုးကြောင်းဆီလျော်မှု၊ ဇင့်အောက်ဆိုဒ်အဆို့ရှင်၏ ဗို့အားမက်ထရစ် ဝိသေသလက္ခဏာများနှင့် အိုမင်းရင့်ရော်မှုကို ခံနိုင်ရည်ရှိမှု၊ မိုးကြိုးတားဆီးကိရိယာ၏ တံဆိပ်ခတ်စွမ်းဆောင်ရည်။

ပါဝါကြိမ်နှုန်း သည်းခံနိုင်မှု

single-phase grounding၊ long line capacitance effect နှင့် load rejection ကဲ့သို့သော ဓာတ်အားစနစ်ကြောင့် ပါဝါကြိမ်နှုန်းဗို့အားမြင့်တက်လာခြင်း သို့မဟုတ် မြင့်မားသော amplitude transient overvoltage ကိုဖြစ်ပေါ်စေပြီး lightning arrester သည် ပါဝါကြိမ်နှုန်းဗို့အားမြင့်တက်လာမှုကို ခံနိုင်ရည်ရှိရန် အချိန်အတိုင်းအတာတစ်ခုရှိသည်။

လုပ်ဆောင်ချက်

arrester အမျိုးအစားတိုင်းတွင် ၎င်း၏ကိုယ်ပိုင်အားသာချက်များနှင့် ဝိသေသလက္ခဏာများရှိပြီး ကောင်းမွန်သော insulation effect ရရှိရန် မတူညီသောပတ်ဝန်းကျင်တွင် အသုံးပြုရန်လိုအပ်သည်။ အဆင့်သတ်မှတ်ထားသော voltage အောက်တွင် arrester သည် insulator နှင့်ညီမျှပြီး မည်သည့်လုပ်ဆောင်ချက်မျှမရှိပါ။ အကျပ်အတည်း သို့မဟုတ် voltage မြင့်မားမှုဖြစ်ပေါ်ပါက lightning arrester သည် အလုပ်လုပ်ပြီး လျှပ်စီးကြောင်းကို မြေပြင်သို့ ပို့ဆောင်ပေးမည်ဖြစ်ပြီး ဓာတ်အားပစ္စည်းကိရိယာများကို ထိရောက်စွာကာကွယ်ပေးမည်ဖြစ်သည်။

အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း

ဗို့အားအဆင့်အလိုက်

ဇင့်အောက်ဆိုဒ် arrester များကို အဆင့်သတ်မှတ်ထားသော ဗို့အားတန်ဖိုးအလိုက် အမျိုးအစားခွဲခြားထားပြီး အမျိုးအစားသုံးမျိုးခွဲခြားနိုင်သည်။

မြင့်မားသောဗို့အားအမျိုးအစား- ၎င်းသည် 66KV အထက်ရှိ ဇင့်အောက်ဆိုဒ် တားဆီးကိရိယာများစီးရီးကို ရည်ညွှန်းပြီး 1000kV၊ 750kV၊ 500kV၊ 330kV၊ 220kV၊ 110kV နှင့် 66kV ဟူ၍ အမျိုးအစားခုနစ်မျိုးခွဲခြားနိုင်သည်။

အလတ်စားဗို့အားအမျိုးအစား- ၎င်းသည် 3kV မှ 66kV (66kV စီးရီးထုတ်ကုန်များမပါ) အတွင်းရှိသော ဇင့်အောက်ဆိုဒ် arrester စီးရီးထုတ်ကုန်များကို ရည်ညွှန်းပြီး ဗို့အားအဆင့်လေးဆင့်ခွဲခြားနိုင်သည်- 3kV၊ 6kV၊ 10kV နှင့် 35KV။

ဗို့အားနည်း အမျိုးအစား- ၎င်းသည် 3KV အောက်ရှိ (3kV စီးရီးထုတ်ကုန်များ မပါဝင်) ဇင့်အောက်ဆိုဒ် တားဆီးကိရိယာစီးရီးထုတ်ကုန်များကို ရည်ညွှန်းပြီး ဗို့အားအဆင့်လေးဆင့် ခွဲခြားနိုင်သည်- 1kV၊ 0.5kV၊ 0.38kV နှင့် 0.22kV။

အမည်ခံထုတ်လွှတ်မှု လျှပ်စီးကြောင်းအရ

အမည်ခံ လျှပ်စီးကြောင်းအရ ဇင့်အောက်ဆိုဒ် တားဆီးကိရိယာများကို အတန်းငါးမျိုးခွဲခြားနိုင်သည်- 20၊ 10၊ 5၊ 2.5၊ 1.5kA။

အရအသုံးပြု

ဇင့်အောက်ဆိုဒ် တားဆီးကိရိယာများကို ၎င်းတို့၏အသုံးပြုမှုအလိုက် အမျိုးအစားခုနစ်မျိုးခွဲခြားနိုင်သည်- စနစ်ပတ်လမ်းအမျိုးအစား၊ စနစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံအမျိုးအစား၊ စနစ်ဖြန့်ဖြူးမှုအမျိုးအစား၊ shunt compensation capacitor bank protection အမျိုးအစား၊ လျှပ်စစ်ရထားလမ်းအမျိုးအစား၊ မော်တာနှင့်မော်တာ ကြားနေအမှတ်အမျိုးအစား၊ ထရန်စဖော်မာ ကြားနေအမှတ်အမျိုးအစား။

ဖွဲ့စည်းပုံအရ

ဇင့်အောက်ဆိုဒ် တားဆီးကိရိယာများကို ၎င်းတို့၏ဖွဲ့စည်းပုံအရ အမျိုးအစားနှစ်မျိုးခွဲခြားနိုင်သည်။

ဇင့်အောက်ဆိုဒ် တားဆီးကိရိယာကို ညစ်ညမ်းမှုခံနိုင်ရည်စွမ်းဆောင်ရည်ပေါ် မူတည်၍ အဆင့်လေးဆင့်ခွဲခြားနိုင်သည်။ အမျိုးအစား I သည် အသုံးများသောအမျိုးအစားဖြစ်ပြီး အမျိုးအစား I ကို အလယ်အလတ်ညစ်ညမ်းမှုဧရိယာ (သတ်မှတ်ထားသော creepage အကွာအဝေး 20mm/KV) တွင်အသုံးပြုသည်၊ အမျိုးအစား I ကို ညစ်ညမ်းမှုပြင်းထန်သောဧရိယာ (သတ်မှတ်ထားသော creepage အကွာအဝေး 25mm/KV) တွင်အသုံးပြုပြီး အမျိုးအစား I ကို အလွန်အမင်းညစ်ညမ်းမှုပြင်းထန်သောဧရိယာ (သတ်မှတ်ထားသော creepage အကွာအဝေး 31mm/KV) တွင်အသုံးပြုသည်။

ပေါင်းစပ်အဖုံးအကာ- ပေါင်းစပ်အဖုံးအကာ ဇင့်အောက်ဆိုဒ် တားဆီးကိရိယာကို ပေါင်းစပ်ဆီလီကွန်ရော်ဘာပစ္စည်းဖြင့် ပြုလုပ်ထားပြီး မြင့်မားသောစွမ်းဆောင်ရည်ရှိသော ဇင့်အောက်ဆိုဒ် ခုခံမှုစာရွက်ကို ရွေးချယ်ထားပြီး အထူးဖွဲ့စည်းပုံကို အသုံးပြုထားပြီး အဆင့်မြင့်နည်းပညာဖြင့် စုစည်းထားသောကြောင့် ဆီလီကွန်ရော်ဘာပစ္စည်းနှင့် ဇင့်အောက်ဆိုဒ် ခုခံမှုစာရွက်၏ အားသာချက်နှစ်ဆရှိသည်။ ကြွေဇင့်အောက်ဆိုဒ် တားဆီးကိရိယာ၏ အားသာချက်အားလုံးအပြင် ထုတ်ကုန်စီးရီးတွင် ကောင်းမွန်သော လျှပ်ကာစွမ်းဆောင်ရည်၊ မြင့်မားသောညစ်ညမ်းမှုခံနိုင်ရည်၊ ကောင်းမွန်သော ပေါက်ကွဲမှုခံနိုင်ရည်နှင့် အရွယ်အစားသေးငယ်ခြင်း၊ ပေါ့ပါးခြင်း၊ ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှုမလိုအပ်ခြင်း၊ ပျက်စီးရန်မလွယ်ကူခြင်း၊ ယုံကြည်စိတ်ချရသော လုံပိတ်ခြင်း၊ ကောင်းမွန်သော အိုမင်းရင့်ရော်မှုခံနိုင်ရည်နှင့် အခြားအားသာချက်များရှိသည်။

ဖွဲ့စည်းပုံစွမ်းဆောင်ရည်အရ

ဇင့်အောက်ဆိုဒ် တားဆီးကိရိယာကို ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် စွမ်းဆောင်ရည်ပေါ် မူတည်၍ အမျိုးအစားသုံးမျိုး ခွဲခြားနိုင်သည်- နေရာလွတ်မရှိ (W)၊ စီးရီးနေရာလွတ် (C)၊ နှင့် အပြိုင်နေရာလွတ် (B)။

၁။ အတိတ်ကာလတွင် လည်ပတ်နေသော overvoltage နှင့် lightning overvoltage အဆင့်များကိုသာ ထည့်သွင်းစဉ်းစားသည့် lightning arrester များ၏ ရွေးချယ်မှုနှင့် အားနည်းချက်များ

အမျိုးသားစံနှုန်းတွင် စနစ်၏ ပါဝါထောက်ပံ့မှု terminal ၏ ဗို့အားသည် စနစ်၏ nominal voltage (သို့မဟုတ် rated voltage) Un ၏ K ဆ ထက် အနည်းငယ်ပိုများရမည်ဟု သတ်မှတ်ထားပြီး၊ ဆိုလိုသည်မှာ K=Um/Un (Um သည် စနစ်၏ အမြင့်ဆုံးဗို့အားဖြစ်သည်)။ လျှပ်စစ်ပစ္စည်းများ၏ insulation သည် Un အောက်တွင် အချိန်ကြာမြင့်စွာ လည်ပတ်နိုင်ရမည်။ 220kV နှင့်အောက် စနစ်များအတွက် K သည် 1.15 ဖြစ်ပြီး 330kV နှင့်အထက် စနစ်များအတွက် K=1.1 ဖြစ်သည်။ အထက်ဖော်ပြပါ မူများကို arrester ဒီဇိုင်း၏ အစောပိုင်းအဆင့်တွင်လည်း လိုက်နာကြသည်။

၂။ single-phase grounding overvoltage အောက်တွင် လည်ပတ်နိုင်စေရန်နှင့် ဓာတ်အားစနစ်၏ ဘေးကင်းလုံခြုံမှုရှိစေရန်အတွက် lightning arrester ရွေးချယ်ခြင်းနှင့် လိုအပ်မှု

ဘေးကင်းသောလည်ပတ်မှုရှုထောင့်မှကြည့်လျှင်၊ arrester ၏ rated voltage ရွေးချယ်မှုသည် အောက်ပါမူများနှင့်လည်း ကိုက်ညီသင့်သည်။

(၁) ဇင့်အောက်ဆိုဒ် arrester ၏ သတ်မှတ်ထားသော ဗို့အားသည် တပ်ဆင်မှုတွင် ပေါ်လာနိုင်သည့် power frequency transient voltage ထက် မြင့်မားသင့်သည်။ 110kV နှင့်အထက် neutral grounding system တွင်၊ အထက်ပါနည်းလမ်းအတိုင်း ရွေးချယ်နိုင်သည်။

(၂) ၁၁၀ kv နှင့်အောက်ရှိ ကြားနေ သွယ်ဝိုက်မြေပြင်စနစ်တွင်၊ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားဌာနသည် single-phase grounding အခြေအနေအောက်တွင် ၂ နာရီလည်ပတ်ခွင့်ပြုပြီး တစ်ခါတစ်ရံတွင် intermittent arc grounding တွင်ပင် overvoltage ဖြင့် ၂ နာရီထက်ပို၍ လည်ပတ်စေကာ fault ကိုရှာဖွေရန် ခွင့်ပြုသည်။ ဤစနစ်လည်ပတ်မှုဝိသေသလက္ခဏာများသည် rated voltage 10 s အောက်တွင် ဘေးကင်းစွာလည်ပတ်ခြင်းသည် ပြင်းထန်သောခြိမ်းခြောက်မှုဖြစ်စေသည်။ ထို့အပြင် zinc oxide arrester နှင့် SiC arrester ဖွဲ့စည်းပုံ၊ ဒီဇိုင်းသည်ကွဲပြားသည် (နောက်ဆုံးတွင် gap arc extinction ဖြစ်ပြီး၊ ယခင် gap မရှိပါ သို့မဟုတ် separation gap သာရှိသည်)၊ ထို့ကြောင့် လက်တွေ့တွင် zinc oxide arrester အပူပြိုကွဲခြင်းနှင့် ပြင်းထန်သောပေါက်ကွဲမှုမတော်တဆမှုများပင်ဖြစ်ပွားသည်။ ဤအခြေအနေနှင့်ရင်ဆိုင်ရသောအခါ၊ ဓာတ်အားထောက်ပံ့ရေးဌာနများနှင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားဒီဇိုင်းဌာနများစွာသည် ဒေသတွင်းဓာတ်အားလိုင်းအခြေအနေများအလိုက် rated voltage တန်ဖိုးများစွာ (14.4kV၊ 14.7kV စသည်) ကို တင်ပြကြသည်။ အမျိုးသားစံနှုန်းဆွေးနွေးချက်စာတမ်းများစွာ၏ action load test တွင် rated voltage tolerance 10s ကို 1.2 ~ 1.3 ဆအထိတိုးမြှင့်ထားသောကြောင့် zinc oxide arrester သည် ကြားနေအမှတ်သို့ လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင်ပြုလုပ်နိုင်သည်။ တိုက်ရိုက်မဟုတ်သော မြေပြင်ချိတ်ဆက်မှုစနစ်ကို ပိုမိုကောင်းမွန်အောင် ပြုလုပ်ထားသည်။

ဇင့်အောက်ဆိုဒ် arrester ၏ အဆင့်သတ်မှတ်ထားသော ဗို့အားသည် အလွန်နိမ့်သောကြောင့် arrester သည် single-phase grounding overvoltage သို့မဟုတ် transient overvoltage အများအပြားအောက်တွင်ပင် အလုပ်လုပ်မည်ဖြစ်သည်။ လျှပ်စစ်ဝန်ကြီးဌာန၏ ဘေးကင်းရေးကြီးကြပ်မှုနှင့် ထုတ်လုပ်ရေးညှိနှိုင်းရေးဌာနသည် ၁၉၉၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၃၀ ရက်နေ့ ရက်စွဲပါ ၁၇ ကြိမ်မြောက် ဘေးကင်းရေးသတင်းလွှာတွင် arrester ကို ပြင်ဆင်ရန် အဆိုပြုခဲ့သည်။

ကြေငြာချက်နှင့် စံနှုန်းအသစ်ပြင်ဆင်ခြင်းကြား အကူးအပြောင်းကာလအတွင်း၊ ကြားနေမြေပြင်မဟုတ်သောစနစ်တွင် ဇင့်အောက်ဆိုဒ် arrester ၏ အဆင့်သတ်မှတ်ထားသောဗို့အားနှင့် စဉ်ဆက်မပြတ်လည်ပတ်မှုဗို့အား ရွေးချယ်ရန်အတွက် အောက်ပါဒီဇိုင်းစည်းမျဉ်းများကို အဆိုပြုထားသည်- အဆင့်သတ်မှတ်ထားသောဗို့အားသည် ရည်ညွှန်း SiC arrester arc ငြိမ်းသတ်ဗို့အားဒီဇိုင်း၏ ၁.၂-၁.၃ ဆဖြစ်ပြီး၊ စဉ်ဆက်မပြတ်လည်ပတ်မှုဗို့အားသည် စနစ်လည်ပတ်မှု၏ အမြင့်ဆုံးလိုင်းဗို့အားဖြစ်သည်။

အထက်ဖော်ပြပါ အခြေခံဒေတာအတွက် ပေါင်းစည်းထားသော စံနှုန်းမရှိသောကြောင့် မိုးကြိုးတားဆီးကိရိယာ ထုတ်လုပ်သူနှင့် အသုံးပြုသူအကြား ဒီဇိုင်းနှင့် ထုတ်လုပ်မှုတွင် ကွဲလွဲမှုရှိနေပါလိမ့်မည်။

၃။ ၂၀၀၀ ခုနှစ်ထုတ် စံနှုန်းသစ်၊ ဘေးကင်းပြီး ကျိုးကြောင်းဆီလျော်သော မိုးကြိုးတားဆီးကိရိယာရွေးချယ်မှုကို လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်ပါ။

တရုတ်နိုင်ငံ၏ ၂၀၀၀ ခုနှစ် စံနှုန်းသစ် (GB11032-2000) တွင် ၁.၂-၁.၃ ဆ အထက်ရှိသော အဆင့်သတ်မှတ်ထားသော ဗို့အားရွေးချယ်မှုကို အသိအမှတ်ပြုထားသော်လည်း၊ စဉ်ဆက်မပြတ်လည်ပတ်မှုဗို့အားရွေးချယ်မှုတွင် ပြဋ္ဌာန်းချက်အသစ်တစ်ခုရှိသည်- arrester ဝန်ဆောင်မှုသက်တမ်း 1.5Un//U1mA ကို ရည်ညွှန်းတန်ဖိုးအဖြစ် ထင်ဟပ်ခြင်းမှ arrester စဉ်ဆက်မပြတ်လည်ပတ်မှုဗို့အားကို ရွေးချယ်ရန် (ဒီဇိုင်း)။ ပြည်တွင်း arrester ၏ ဒီဇိုင်းနှင့် ထုတ်လုပ်မှုအဆင့်ဖြင့် ယေဘုယျတန်ဖိုးသည် ၈၀% ဖြစ်သောကြောင့် စဉ်ဆက်မပြတ်လည်ပတ်မှုဗို့အားကို အဆင့်သတ်မှတ်ထားသော ဗို့အား၏ ၀.၈ ဆအဖြစ် ရွေးချယ်ထားသည်။ ၎င်းကို voltammetry curve ၏ လျှပ်စီးကြောင်းဒေသငယ်က ပံ့ပိုးပေးထားသည်။

ထို့ကြောင့် လက်တွေ့တွင်၊ သတ်မှတ်ထားသောအခြေအနေများအရ simulation တွက်ချက်မှုကိုပြုလုပ်သည့်အခါ သို့မဟုတ် အတွေ့အကြုံနှင့် အလေ့အကျင့်အရ arrester ကို ရွေးချယ်သည့်အခါ 1h single-phase grounding operation ၏ overvoltage level ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားသင့်သည်။ သို့သော်၊ အသုံးပြုသူများ၏ နည်းပညာဆိုင်ရာ သဘောတူညီချက်များနှင့် power design institute များ၏ ပုံများတွင်ပင် အထက်ဖော်ပြပါတန်ဖိုးများနှင့် အနည်းငယ်ကွဲပြားသော rated voltage တန်ဖိုးများစွာရှိပြီး၊ ၎င်းတို့သည် မလိုအပ်ဟု ကျွန်ုပ်ထင်မြင်ပါသည် (ဥပမာ 10kV တွင် 16.5kV နှင့် 16.7kV စသည်တို့)။ အကြောင်းရင်းမှာ lightning arrester ၏ အမှန်တကယ်ဒီဇိုင်းလုပ်ငန်းစဉ်တွင်၊ volt-ampere curve ရှိ rated voltage တန်ဖိုးသည် current area သေးငယ်သောနေရာတွင်ရှိပြီး U1mAAC တန်ဖိုးထက်နည်းသောကြောင့် lightning arrester ၏ အမှန်တကယ်ဒီဇိုင်းတွင် သိမ်မွေ့သောကွာခြားချက်ကို လိုက်စား၍မရပါ။ ထို့အပြင်၊ အောက်ပါဆွေးနွေးချက်မှ၊ ခွင့်ပြုထားသော overvoltage အောက်တွင် ဘေးကင်းစွာအသုံးပြုခြင်းကို ရွေးချယ်ရန် အမျိုးသားစံနှုန်းအသစ်၏ လိုအပ်ချက်များနှင့်အညီ (၎င်းသည် grounded system ကိုရည်ညွှန်းသည်)။

၄။ ၂၀၀၀ ခုနှစ်ထုတ် စံနှုန်းသစ်အရ မြေမစိုက်ထားသော ဇင့်အောက်ဆိုဒ် တားဆီးကိရိယာကို သိပ္ပံနည်းကျ ရွေးချယ်ခြင်း

(၁) သတ်မှတ်ထားသော action load test တွင် ဆုံးဖြတ်ထားသော transient overvoltage အောက်တွင် မှန်ကန်စွာအလုပ်လုပ်နိုင်စေရန် arrester ၏ terminal များသို့ အသုံးချသော ခွင့်ပြုထားသော power frequency voltage ၏ အမြင့်ဆုံးထိရောက်သောတန်ဖိုးနှင့်အညီ အဆင့်သတ်မှတ်ထားသော voltage ကို ရွေးချယ်ပြီး ဒီဇိုင်းထုတ်ရမည်။ arrester terminal များအကြားတွင် constant RMS ရှိစေရန် continuous operating voltage ကို ရွေးချယ်ရမည်။ ဤအချိန်တွင်၊ power frequency discharge voltage သည် protected equipment ၏ insulation ကို protect မလုပ်ဘဲ operation overvoltage အောက်တွင် လည်ပတ်ခြင်းကို ရှောင်ရှားရန်နှင့် service life ကို ရှည်ကြာစေရန် လုံလောက်သော power frequency discharge voltage မြင့်မားသင့်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံတွင် ထုတ်လုပ်သော zinc oxide arrester ၏ charge rate နှင့် residual voltage ပမာဏကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည်။

(၂) ပါဝါကြိမ်နှုန်းဗို့အား ပိုမိုမြင့်တက်လာသည့်အခါ သို့မဟုတ် စက်ပစ္စည်း၏ insulation test voltage ပိုမိုမြင့်မားသည့်အခါတွင် ဇင့်အောက်ဆိုဒ် arrester ၏ အဆင့်သတ်မှတ်ထားသော ဗို့အားမြင့်မားမှုကို ရွေးချယ်သင့်သည်။ ပါဝါကြိမ်နှုန်းကိုးကားဗို့အားရွေးချယ်မှုသည် အဆင့်သတ်မှတ်ထားသော ဗို့အားနှင့် ညီမျှရမည် သို့မဟုတ် ပိုမိုမြင့်မားရမည်။ အမျိုးသားစံနှုန်းလိုအပ်ချက်အသစ်တွင် ဤအချက်နှစ်ချက်ကို ပိုမိုကောင်းမွန်စွာဖြည့်ဆည်းပေးထားပြီး အောက်ပါတွက်ချက်မှုသည် overvoltage ၏လိုအပ်ချက်များနှင့်လည်း ကိုက်ညီကြောင်း တွေ့ရှိနိုင်သည်။ အမျိုးသားစံနှုန်းလိုအပ်ချက်များ၊ single-phase grounding လုပ်ဆောင်ချက်ကို ၂ နာရီကြာ လုပ်ဆောင်ချက်မပါဘဲ လုပ်ဆောင်ရန်သေချာစေရန်။ အပြင်းထန်ဆုံးအခြေအနေတွင် single-phase grounding နှင့် load rejection တစ်ပြိုင်နက်တည်းဖြစ်ပေါ်သည့်အခါ သီအိုရီအရ တွက်ချက်ထားသော အများဆုံး overvoltage သည် ၁.၉၉ ဆဖြစ်ပြီး ဇင့်အောက်ဆိုဒ် arrester ၏ ခွင့်ပြုထားသော စဉ်ဆက်မပြတ်လည်ပတ်မှုဗို့အား UC (ထိရောက်သောတန်ဖိုး) ကို အောက်ပါအတိုင်း ရွေးချယ်သည်။

အဆင့်သတ်မှတ်ထားသော ဗို့အား (Ur≈1.25 UC) ကို အမျိုးသားစံနှုန်း အားသွင်းနှုန်း 0.8 အရ ရွေးချယ်ခဲ့ပြီး အားလုံးသည် လိုအပ်ချက်များနှင့် ကိုက်ညီပါသည်။ arc grounding နှင့် escape probability မြင့်မားသော resonant overvoltage ကိုအသုံးပြုပါက အဆင့်သတ်မှတ်ထားသော ဗို့အားသည် ပြည့်မီရမည်- ထပ်မံနှိပ်ပါ ?=0.8 လိုအပ်ချက်များနှင့်လည်း ကိုက်ညီသော စဉ်ဆက်မပြတ်လည်ပတ်မှုဗို့အားကို ရွေးချယ်ပါ။

အကျဉ်းချုပ်ရရင် arrester ရွေးချယ်ရာမှာ အဓိကအခက်အခဲက ယာယီ overvoltage ရဲ့ အတိုင်းအတာကို ဆုံးဖြတ်ဖို့ပါ။ မြင့်မားတဲ့ operating overvoltage နဲ့ atmospheric overvoltage အောက်မှာ ဘေးကင်းပြီး တိကျတဲ့ လည်ပတ်မှုကို သေချာစေဖို့နဲ့ valve plate ဟာ ယာယီ overvoltage အောက်မှာ မလည်ပတ်စေဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

လက်ရှိတွင်၊ arrester ၏ အမျိုးအစားရွေးချယ်မှုနှင့် ဒီဇိုင်းသည် စနစ်၏ အမြင့်ဆုံး overvoltage zinc oxide arrester သည် ၂ နာရီ single-phase grounding လုပ်သည့်အခါ အလုပ်မလုပ်ကြောင်း သေချာစေရမည်၊ မဟုတ်ပါက zinc oxide arrester သည် thermal collapse သို့မဟုတ် explosion accident ကဲ့သို့ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်။

ထို့ကြောင့်၊ လိုအပ်ချက်အသစ်များအရ မြေမစိုက်သည့်စနစ်ကို ရွေးချယ်ရန် သင့်လျော်ပါသည်။

ဒါပေမယ့် arc suppression coil grounded capacitor device မှာ grounding overvoltage က အများကြီးနည်းသွားမှာဖြစ်ပြီး၊ rated voltage နဲ့ continuous operating voltage ရဲ့ လက်တွေ့ simulation calculation ပေါ်မူတည်ပြီး low ကို ရွေးချယ်နိုင်ပြီး operating overvoltage နည်းတဲ့အောက်မှာ zinc oxide lightning arrester ကို လုပ်ဆောင်နိုင်မှာဖြစ်ပြီး capacitor protection device လည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အဆင်မပြေဘူးဆိုရင် grounding system မပါတာကို ရွေးချယ်နိုင်ပါတယ်။

အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် capacitor pole to ground insulation သည် single-phase grounding 2h လိုအပ်ချက်များနှင့် ကိုက်ညီသည်ဟု ယူဆထားသောကြောင့်ဖြစ်သည်။

သတ်မှတ်ထားသော ဗို့အားထက်နည်းသော အချိန်တွင် လည်ပတ်နေသော arrester သည် အလုပ်မလုပ်သောကြောင့် capacitor device ကို overvoltage ပျက်စီးမှုမဖြစ်စေပါ။

အားလုံးကို ခြုံငုံကြည့်လျှင် ၎င်းသည် တိုက်ရိုက်စီးရီးတွင် ကင်းစင်မှုမရှိဘဲ ဇင့်အောက်ဆိုဒ်စီးရီး အဆို့ရှင်ပြားများသည် ဇင့်အောက်ဆိုဒ် မိုးကြိုးတားဆီးကိရိယာ၏ resistor များတွင် 1.99 ဆထက်ပိုမိုသော overvoltage ကို မခံနိုင်သောကြောင့်ဖြစ်ပြီး SiC arcing voltage reference zinc oxide မိုးကြိုးတားဆီးကိရိယာ၏ rated voltage သည် လိုအပ်ချက်များနှင့် မကိုက်ညီသောကြောင့် arrester ၏ ဘေးကင်းရေးကို သေချာစေရန် မြင့်တက်လာမည်မှာ သေချာပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့် တကယ့် simulation data မရှိခြင်းကဲ့သို့သော၊

အမျိုးသားစံနှုန်း၏ စိတ်ဓာတ်ဖြင့် ပုံဖော်ထားသော အကြံပြုထားသော တန်ဖိုးသည် ကန့်သတ်ချက်လိုအပ်ချက်များနှင့် ကိုက်ညီသောကြောင့် ပိုမိုသင့်လျော်ပါသည်။