ဥရောပစတိုင် ကေဘယ်လ် ဘရန့်ချ် ဘောက်စ် နှင့် အမေရိကန်စတိုင် ကေဘယ်လ် ဘရန့်ချ် ဘောက်စ်

ကျွန်ုပ်တို့နိုင်ငံတွင် လက်ရှိအသုံးပြုနေသော မြင့်မားသောဗို့အားရှိသောကေဘယ်လ်ဖြန့်ဖြူးရေးသေတ္တာတွင် အသုံးပြုနေသော ပလပ်အင်ကိရိယာများကို ဥရောပနှင့် အမေရိကန်ဟူ၍ စီးရီးနှစ်ခုခွဲခြားထားသည်။ ဥရောပပုံစံကိရိယာများဆိုသည်မှာ ၁၉၈၀ ခုနှစ်များတွင် ဥရောပမှ ကေဘယ်လ်ခွဲသေတ္တာများနယ်ပယ်သို့ မိတ်ဆက်ခဲ့သော အပြင်ဘက်သေတ္တာအမျိုးအစား ဓာတ်အားခွဲရုံများ၏ ကေဘယ်လ်ချိတ်ဆက်မှုသဘောတရားကို ရည်ညွှန်းပြီး အမေရိကန်ကိရိယာများမှာ ၁၉၉၀ ခုနှစ်များတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှ တင်သွင်းလာသော ထိုင်ခုံတပ်ဆင်ထားသော သေတ္တာအမျိုးအစား ဓာတ်အားခွဲရုံများ၏ ပလပ်အင်သဘောတရားဖြစ်သည်။ ကေဘယ်လ်ဖြန့်ဖြူးရေးသေတ္တာကို ရည်ညွှန်းပါ။

၁။ ဥရောပစတိုင် စက်ပစ္စည်းများနှင့် အမေရိကန်စတိုင် စက်ပစ္စည်းများကြား ကွာခြားချက်

ဥရောပနှင့် အမေရိကန် စက်ပစ္စည်းများအကြား ရှင်းလင်းစွာ သတ်မှတ်ထားသော နယ်နိမိတ် မရှိပါ။ ကျွန်ုပ်၏ နိုင်ငံတွင် လုပ်ငန်းနယ်ပယ်ရှိ လူများ၏ နားလည်မှုသည်လည်း တသမတ်တည်း မရှိပါ။ ၎င်းတို့သည် စွမ်းဆောင်ရည်နှင့် ဈေးနှုန်းတွင် အနည်းငယ် ကွဲပြားပြီး ရွေးချယ်မှုလုပ်ငန်းမှ ကွာခြားချက်ကို ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြရန် ကျိုးကြောင်းဆီလျော်ပါသည်။

၁.၁ ကိရိယာ၏ insulation structure သည် မတူညီပါ။

အမေရိကန် စက်ပစ္စည်းများ၏ လျှပ်ကူးပစ္စည်းများကို ရော်ဘာအလွှာသုံးလွှာဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။ အတွင်းဆုံးအလွှာသည် တစ်ပိုင်းလျှပ်ကူးပစ္စည်းအကာအကွယ်အလွှာဖြစ်ပြီး အလယ်အလွှာသည် အဓိကလျှပ်ကာအလွှာဖြစ်ပြီး အပြင်ဘက်ဆုံးအလွှာသည် မြေဓာတ်မပြတ်သော တစ်ပိုင်းလျှပ်ကူးပစ္စည်းအကာအကွယ်အလွှာဖြစ်သောကြောင့် ၎င်းကို အကာအကွယ်အမျိုးအစားဟုခေါ်ပြီး ဈေးနှုန်းမှာ အနည်းငယ်ပိုများသည်။ ဥရောပပုံစံ စက်ပစ္စည်း၏ အပြင်ဘက်မျက်နှာပြင်ကို ရော်ဘာအလွှာနှစ်လွှာဖြင့် ပတ်ထားပြီး အပြင်ဘက်ဆုံးမြေပြင်အလွှာ မရှိပါ။

၁.၂ ဘရန့်ချ် ဆားကစ် ချိတ်ဆက်မှုရဲ့ သဘောတရားက ကွဲပြားပါတယ်။

ဥရောပစတိုင် စက်ပစ္စည်းများသည် စီးရီးခွဲခြင်းနည်းလမ်းကို လက်ခံကျင့်သုံးကြပြီး၊ ဆီလီကွန်ရော်ဘာအကာအရံပါသည့် T-type စက်ပစ္စည်းအများအပြားကို လက်တိုဦးတည်ချက်မှ တစ်ခုပြီးတစ်ခု စီးရီးချိတ်ဆက်ထားပြီး အဓိကပတ်လမ်းကို ဖွဲ့စည်းကာ T အပိုင်းတစ်ခုစီ၏ လက်ရှည်မှ အကိုင်းအခက်များကို ဆွဲထုတ်ကြသည်။ ဤစီးရီးခွဲခြင်းနည်းလမ်းတွင် ချို့ယွင်းချက်အချို့ရှိသည်- T-piece ခွဲပတ်လမ်းတစ်ခု ချို့ယွင်းပါက စီးရီးအစိတ်အပိုင်းကို ဖြည်ရမည်ဖြစ်ပြီး ချို့ယွင်းနေသော T-piece ကို ဖယ်ရှားပြီး ပြန်လည်တပ်ဆင်ရမည်ဖြစ်ပြီး ဆက်လက်လည်ပတ်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။ ချို့ယွင်းချက်လုပ်ငန်းစဉ်ပြီးဆုံးသွားသည်နှင့် အစိတ်အပိုင်းကို ပြန်လည်တပ်ဆင်ရန် လိုအပ်ပါသည်။ တစ်ချိန်တည်းတွင် ဖြုတ်တပ်ခြင်းနှင့် ပြန်လည်စီစဉ်ခြင်းသည် အခက်အခဲရှိသည်။ အဓိကပတ်လမ်းတွင် စီးရီးချိတ်ဆက်မှုများစွာရှိပြီး ၎င်းသည် လျှပ်ကူးမှု၏ ယုံကြည်စိတ်ချရမှုကို ထိခိုက်စေပြီး dynamic stability ကို လျော့ကျစေသည်။ စီးရီးချိတ်ဆက်ထားသော အစိတ်အပိုင်းများစွာရှိသည့်အခါ ဝင်ရိုးကို တူညီသောဖြောင့်တန်းသောမျဉ်းပေါ်တွင် ထိန်းသိမ်းရန် ခက်ခဲပြီး အချို့သော joint interfaces များသည် ပုံမှန်အနေအထားမှ သွေဖည်သွားစေသည်။ interface ၏ dielectric strength နှင့် ရေစိမ့်ဝင်မှုကို ကာကွယ်နိုင်စွမ်းကို လျော့ကျစေမည်ဖြစ်သည်။

အမေရိကန်ကိရိယာသည် အထက်ဖော်ပြပါ series branch ၏ ချို့ယွင်းချက်များကို ကျော်လွှားပြီး parallel branch mode ကို အသုံးပြုသည်။ Parallel branch သည် branch box ၏ box wall တွင် busbar board ဟုခေါ်သော (three-phase) insulation device အစုအဝေးကို တပ်ဆင်ရန်ဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် busbar အဖြစ် လုပ်ဆောင်သည်။ busbar board တွင် parallel ချိတ်ဆက်ထားသော external cone-type connector အများအပြားရှိပြီး incoming line, outgoing line, branch line စသည်တို့ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားခြင်းမရှိပါ။ cable အားလုံးကို busbar board နှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ busbar board ၏ internal conductor ကို silver-welded ဖြင့် ပြုလုပ်ထားပြီး conduction မှာ ယုံကြည်စိတ်ချရသော်လည်း three-phase အကွာအဝေးမှာ ပိုကြီးပြီး phase cable ကို bridge လုပ်ရန် ပိုခက်ခဲပြီး three-phase busbar board ကို box ၏ အရှည်ကို ပိုကြီးစေရန် အတန်းလိုက် စီစဉ်ထားသည်။

၁.၃ မိတ်လိုက်မျက်နှာပြင်၏ ကွန်ချွန်သည် ကွဲပြားသည်

ဥရောပစတိုင် ကိုက်ညီသော taper ကို ဂျာမန်စံနှုန်း DIN47636 နှင့်အညီ ဒီဇိုင်းထုတ်ထားပြီး taper သည် သေးငယ်သည်။ အမေရိကန်စတိုင် ကိုက်ညီသော taper ကို အမေရိကန်စံနှုန်း IEEE386 နှင့်အညီ ဒီဇိုင်းထုတ်ထားပြီး taper သည် အနည်းငယ်ပိုကြီးသည်။ ကိုက်ညီသော taper ကွာခြားချက်သည် အောက်ပါကွာခြားချက်နှစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်-

(က) စက်ပစ္စည်းများအကြား ချိတ်ဆက်မျက်နှာပြင်၏ တဖြည်းဖြည်းချင်း dielectric strength ကွာခြားသည်။ ချိတ်ဆက်မျက်နှာပြင်၏ insulation strength သည် ၎င်း၏ဖိအားပြန်လည်ခုန်တက်မှုအားနှင့်အတူ အဆပေါင်းများစွာတိုးလာသည်။ ဆီလီကွန်ရော်ဘာသည် elasticity မြင့်မားပြီး ဖိအားတင်းကျပ်လေ insulation strength မြင့်မားလေဖြစ်သည်။ taper ကြီးလေ rebound force ပိုများလေဖြစ်ပြီး insulation strength မြင့်မားလေဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အမေရိကန်ပုံစံ interface insulation strength သည် ဥရောပပုံစံထက် ပိုမိုများပြားသည်။

(ခ) ရေစိမ့်ဝင်မှု တားဆီးနိုင်စွမ်း ကွဲပြားသည်။ ကိုက်ညီသော taper ပိုများလေ၊ interface ရော်ဘာပစ္စည်းကို ဖိလေဖြစ်ပြီး ရေစိမ့်ဝင်မှု ခံနိုင်ရည် ပိုကောင်းလေဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အမေရိကန်စတိုင် စက်ပစ္စည်းများ၏ ရေစိမ့်ဝင်မှု ခံနိုင်ရည်သည် ဥရောပစတိုင် စက်ပစ္စည်းများထက် အနည်းငယ် ပိုကောင်းသည်။

ဥရောပစတိုင် စက်ပစ္စည်းများနှင့် အမေရိကန်စတိုင် စက်ပစ္စည်းများကို ခွဲခြားသတ်မှတ်ခြင်းဆိုင်ရာ အခြေခံမူ ၄ ခု

ပြည်တွင်းထုတ်လုပ်သော ပလပ်အင်ကိရိယာများထဲတွင် ထုတ်လုပ်သူအချို့သည် ဥရောပနှင့် အမေရိကန်ဖွဲ့စည်းပုံများကို ရောနှောအသုံးပြုကြသောကြောင့် ခွဲခြားရန်ခက်ခဲပါသည်။ အောက်ပါအခြေခံသဘောတရားသုံးခုသည် ဆုံးဖြတ်ချက်များချရာတွင် ကျွန်ုပ်တို့အား ကူညီပေးပါလိမ့်မည်။

(က) ပလပ်အင်ကိရိယာ၏ ဘရန့်ချ်ဖွဲ့စည်းပုံရှုထောင့်မှကြည့်လျှင်၊ parallel ဘရန့်ချ်သည် အမေရိကန် ကေဘယ်လ် ဘရန့်ချ် ဘောက်စ်ဖြစ်ပြီး၊ series ဘရန့်ချ်သည် ဥရောပ ကေဘယ်လ် ဘရန့်ချ် ဘောက်စ်ဖြစ်သည်။

(ခ) လျှပ်ကာဖွဲ့စည်းပုံအရ ရော်ဘာအလွှာသုံးလွှာ (အတွင်းခံအလွှာ၊ အဓိကလျှပ်ကာအလွှာနှင့် အပြင်ခံအလွှာ) ပါသည့်ကိရိယာသည် အမေရိကန်ဖြစ်ပြီး ရော်ဘာအလွှာနှစ်လွှာ (အတွင်းခံအလွှာ၊ အဓိကလျှပ်ကာအလွှာ) ပါသည့်ကိရိယာသည် ဥရောပဖြစ်သည်။ အလွှာနှစ်လွှာပါရော်ဘာ၏ အပြင်ဘက်မျက်နှာပြင်ပေါ်ရှိ တစ်ပိုင်းလျှပ်ကူးပစ္စည်းဖလင်အလွှာကို ဖုံးအုပ်ရန် ပက်ဖြန်းနည်းလမ်းကို အသုံးပြုသည့် ကိရိယာများနှင့် ပတ်သက်၍ တစ်ပိုင်းလျှပ်ကူးပစ္စည်းပါးလွှာသည် တပ်ဆင်ခြင်း သို့မဟုတ် အသုံးပြုနေစဉ်အတွင်း အလွယ်တကူပျက်စီးသွားသောကြောင့် မြေအောက်စွမ်းဆောင်ရည်သည် ယုံကြည်စိတ်ချရမှုမရှိသောကြောင့် ၎င်းကို အကာအကွယ်ပေးထားသော အမျိုးအစားအဖြစ် မယူဆနိုင်ပါ။ ၎င်းသည် ဥရောပပုံစံကိရိယာတစ်ခုဖြစ်သည်။

(ဂ) စက်ပစ္စည်း၏ ကိုက်ညီသော cone မျက်နှာပြင်၏ taper ၏ အရွယ်အစားကို ခွဲခြားသတ်မှတ်ရန်အတွက် အခြေခံအဖြစ် အသုံးမပြုနိုင်ပါ။ taper အရွယ်အစားသည် geometric အရွယ်အစားပြဿနာတစ်ခုသာဖြစ်သောကြောင့် dielectric strength နှင့် anti-staining စွမ်းရည်သာ ပါဝင်သည်။ ဥရောပ သို့မဟုတ် အမေရိကန် insulator စက်ပစ္စည်းများ မည်သို့ပင်ရှိစေကာမူ ကိုက်ညီသော taper ကို အမေရိကန်စံနှုန်းများ သို့မဟုတ် ဂျာမန်စံနှုန်းများနှင့်အညီ ဒီဇိုင်းထုတ်နိုင်သောကြောင့် အမေရိကန်တိပ်များနှင့် အမေရိကန်တိပ်များ ပေါ်လာမည်ဖြစ်သည်။ ဥရောပ cone၊ ဥရောပ cone ပါသော ဥရောပ cone နှင့် အမေရိကန် cone ပါသော ဥရောပ cone ကဲ့သို့သော စက်ပစ္စည်းအမျိုးအစား အမျိုးမျိုး။